Lijstjes #2: mijn non-fictieboeken van 2025

Ook dit lijstje van de beste non-fictieboeken die ik in 2025 las in willekeurige volgorde.

Sally Mann – Art Work

Een biografie die in tegenstelling tot wat de titel zou kunnen suggereren vooral een zeer levendig boek over het leven van de fotografe. De levenslessen komen mee maar overheersen niet.

Oliver Burkeman – 4000 weeks

non-ficteboeken 2025: Book cover four thousand weeks by Oliver Burkeman

Relax en keep going. Een relativerende aanpak voor een betekenisvol en productief leven zonder de stress.

John Gray – Straw Dogs

De mens is ook slechts een dier. Vooruitgang is een illusie. Geef je over aan de momenten die nooit meer terugkomen.

Werner Herzog – De Toekomst van de waarheid

Vermakelijk boek met een afdronk die zwaarder lijkt dan hij wordt opgediend. Wat ons helpt om door onzekerheid te navigeren: studie, veel lezen, wandelen. Het zoeken naar de waarheid blijft een essentiële, existentiële zoektocht.

Steven Pressfield – The War of Art

Klassieker over het overkomen van de Resistance en het maken van werk.
Gelezen als luisterboek.

Hetty Saunders – The House of Sky

Mooie biografie over de bijzondere man J.A. Baker, die bekend werd als schrijver een uniek boek.

Douglas Coupland – Bit Rot

Herlezen. Nog steeds poepgoed.

Lijstjes #1: Nederlandstalige fictie

Max Havelaar van Multatuli - lijstje beste nederlandstalige fictie

In willekeurige volgorde.

De man achter het raam – Gerrit Krol Een van de eerste boeken over AI, ver voordat het een realiteit was. Het boek werd in 1982 uitgegeven. Krol is een vergeten schrijver, ondanks zijn volstrekt eigen stijl. Zelfs internationaal zijn er weinig vergelijkbare schrijvers.

De donkere kamer van Damokles – W.F. Hermans Behoeft weinig betoog. Hermans is voor mij een van de twee beste Nederlandstalige schrijver van de vorige eeuw; de tweede is Hugo Claus.

Een opsomming van tekortkomingen – Ine Boermans Een bijzonder boek van een eigenzinnige schrijfster.

Reis door mijn kamer – J.M.A. Biesheuvel Bizarre, grappige en aandoenlijke verhalen.

De joodse messias – Arnon Grunberg Misschien wel het beste boek van Grunberg.

Max Havelaar of de koffij-veilingen der Nederlandsche Handel-Maatschappij – Multatuli Tsja, een klassieker natuurlijk.

Dichtertje, De uitvreter, Titaantjes – Nescio Verrassende verhalen met een geheel eigen stijl en wereld.

Herinneringen van een engelbewaarder – W.F. Hermans

Terug naar Oegstgeest – Jan Wolkers

Stenen voor een ransuil – Maarten ’t Hart

Mijn lieve gunsteling – Marieke Lucas Rijneveld Een verrassend boek. Spierballenliteratuur, schreef ik eerder in een notitie.

Wat mis ik?

Otterspeer over W.F. Hermans – deel I

De mislukkingskunstenaar Willem Frederik Hermans Auteur: Willem Otterspeer

Ik las het eerste deel van de biografie van Willem Otterspeer over W.F. Hermans – De mislukkingskunstenaar. Goed geschreven, al had de detailanalyse van bepaalde aspecten, zoals zijn werk, wat beknopter gekund. Of weggelaten. Otterspeer lijkt geen detail te kunnen overslaan, wat ertoe heeft geleid dat de biografie twee dikke pillen beslaat.

Daarnaast verbaas ik me af en toe. Otterspeer doet nauwgezet, tot vervelens toe, analyse van het werk van Hermans en de relatie tussen de romanpersonages en hun wederwaardigheden met het leven van de auteur zelf. Vervolgens is Otterspeer verbaasd dat er een sprekende overlap is te ontdekken tussen Hermans’ leven en werk. Dat is zoiets als naar Frankrijk reizen en je er dan over verbazen dat de inwoners van dat land allemaal Frans lijken te spreken.

Voor mij het meest karakteriserend: Hermans’ eigen analyse van wat betekenisvolle literatuur levert. Volgens Hermans moet de schrijver zich bezighouden met de vreemdheden om ons heen, deze gefascineerd analyseren en zich daar zonder met een ander rekening te houden in verdiepen. Dat leidt tot de enige waardevolle literatuur. Maar ook tot een onbegrijpend en onverschillig publiek, en tot een eenzame schrijver.

Dat is een uitstekende zelfanalyse van de schrijver die haast systematisch iedereen van zich af duwde en genadeloos de zelfgenoegzaamheid in het werk van anderen exposeerde.

Otterspeer beschrijft dit allemaal uitvoerig. Misschien wel té uitvoerig.

Meer book reviews op mijn book reviews page.

Tussen de boeken door

Confession of a bookseller - omslag

Tussen de boeken door

Op mijn nachtkastje stapelen zich drie boeken, elk met een eigen tempo.

Confessions of a Bookseller uitgelezen. Misschien is deze opvolger van The Diary of a Bookseller nog wel beter dan de Diary. Shaun Bythell blijft scherp observeren, met die droge Schotse humor die zijn klanten en het boekenvak even liefdevol als meedogenloos portretteert.

Het volgende boek op het stapeltje is Hagar Peeters’ Wasdom. Gedichten. Die lees je niet back-to-back dus ik open Pieter Steinz’ Het Web van de Wereldliteratuur ernaast. Dat is mijn leesplan.

Ik open een brief in een witte enveloppe aan de heer De Greef. De brief blijkt van DUO en gericht aan mijn zoon.

Geachte heer De Greef,

De bedragen voor volgend jaar zijn vastgesteld. Het gaat over het product: Aanvullende beurs

Welke gegevens van u zijn gebruikt voor de berekening van de aanvullende beurs van uw kind(eren), leest u in het bericht dat voor u klaarstaat in Mijn DUO. Meer informatie over de aanvullende beurs kunt u lezen op duo.nl/extrageld

DUO verkoopt dus tegenwoordig producten. Financiële producten. De studieschuld van onze kinderen is een product geworden.

Het woord irriteert me. Een product. Alsof het om een hypotheek gaat, een verzekering, iets wat je verkoopt met winstoogmerk. Wat het natuurlijk ook is geworden sinds de invoering van het leenstelsel. De toegankelijkheid van het onderwijs, zo hoog in het vaandel bij sommige partijen, is verworden tot een businessmodel. Studenten zijn geen studenten meer, ze zijn klanten. En hun schuld is een product.

Ik leg de brief weg.

18 september

Hagar Peeters - Wasdom omslag

Ik lees nog steeds Wasdom en de editie Aaah! van Hard//hoofd magazine. Een moeilijke mix want beide vereisen hun eigen mindset, maar laten zich ook moeilijk binge-lezen. Hard//hoofd is verfrissend en afwisselend, met essays en verhalen die je snel door de pagina’s trekken. Wasdom daarentegen vraagt om rust en herlezen.

22 september

Aaah! van Hard//hoofd uitgelezen.

26 september

Wasdom uit. Moet ik nog eens lezen. Gedichten die je leest als een liedje, een rap, met ritme en herhaling. Peeters schrijft over groei en verval, over wat groeit en wat wegslijt. Over wat wasdom is – dat oude Nederlandse woord voor groei.

Als je niet oplet, hoor je het niet. Zoals je bij een liedje de tekst pas echt hoort als je stopt met meezingen en echt luistert. Dan merk je pas wat er staat.

Deze week lezend: Nostradamus, Mijn Lieve Gunsteling en Fragile Things

Hey Nostradamus van Douglas Coupland - boekomslag

Uitgelezen

Hey Nostradamus van Douglas Coupland. Geweldige boek over een ontspoorde Amerikaanse familie. Rode draden zijn Columbine High-achtig  high school massacre, religieus extremisme, eenzaamheid, uitzichtloosheid. Vertelt vanuit het perspectief van vier famililieleden. Verrassend genoeg komt de vader, een tyrannieke, religieuze fanaticus, die het gezin jarenlang terroriseert nog met de minste

kleerscheuren uit de strijd.

Mijn Lieve Gunsteling van Marieke Lucas Rijneveld. Schrijfles. Spierballenliteratuur. De te veel verklarende laatste episode is niet nodig vond ik.

Gezien

De slag om de Schelde van Mattijs van Heijningen jr, op Netflix te streamen. Mooie film met mooie mix van Nederlandse en buitenlandse acteurs (Malfoid).

Geluisterd

Mooie podcast Schrijfvis. Aflevering met Mensje van Keulen luisterde ik en vond ik erg goed.

Lezend

Eerste boek van Neil Gaiman dat ik nog ongelezen op de plank heb liggen: Fragile Things, korte verhalen.

Drawing

Help Us Support Us -tekening van niek de greef