Surely You’re Joking, Mr. Feynman — Gelezen op Terschelling

Surely You're Joking Mr Feynman boek cover Richard Feynman autobiografie

De afgelopen dagen waren we op de Wadden. Terschelling en Ameland. Het waren eerst koude, daarna vochtige mistige dagen. Maar aangenaam want relaxed.

Ik las in al die mist ‘Surely You’re Joking, Mr Feynman’. Bij het lezen van de eerste hoofdstukken dacht ik: Wat is dit voor een zelfgenoegzame man? Het leek een soort schelmenroman, waarin de hoofdpersoon zichzelf een beetje te interessant vindt.

Die schelmeninslag blijft wel, maar al snel wordt de toon wat ingetogener. De verhalen zijn vermakelijk; het is snel geschreven.

Feynman — controversieel en afstandelijk

Feynman is een controversiële persoon, werkt als theoretisch fysicus, hangt graag rond in bars, verliest op jonge leeftijd zijn vrouw aan TBC, omringt zich graag met mooie vrouwen, die blijken zijn recht-door-zee karakter verfrissend te vinden, en zijn ongepolijste manieren wel waarderen.

Maar nergens kijken we echt diep in de ziel van Feynman. Hij blijft afstandelijk waar het emoties betreft. Over zijn jeugd — van zijn vader erft hij een hekel aan pompeus gedrag — en over bijvoorbeeld het overlijden van zijn vrouw — het wordt bijna terloops verteld, zonder diepe emoties. Toch staat hij te huilen als een rok in de etalage hem aan zijn vrouw doet denken. En als hij een crack-down heeft, vertelt hij dit terloops.

Op zich maakt dit alles het boek ook wel weer consistent: een schelmenroman over een uitzonderlijke wetenschapper met een brede interesse in de wereld. Die ook nog een Nobelprijs wint. Terwijl hij naar eigen zeggen in zijn hele leven maar 1 keer een echte uitvinding heeft gedaan.

Wetenschap en cultuur

Feynman heeft geprobeerd wetenschap en cultuur dichter bij elkaar te brengen. Maar hij stuitte hierbij vaak op wederzijds onbegrip. Hij ergert zich aan de pompeuze vaagheid en het wollige van de alfawetenschappers op een conferentie. Wat staat er eigenlijk in het rapport: helemaal niks.

In het laatste hoofdstuk van het boek graaft hij dieper in een oproep om gedegen wetenschappelijk werk na te streven. En geen shortcuts te bedrijven om commerciële belangen of budgettaire redenen.

Hij ziet een trend naar doelredeneren en waarschuwt dat waarheidsvinding gedegen en integer moet zijn.

Heel actueel in een tijdperk waarin de autocratische leiders afstand nemen van wetenschappelijke bevindingen.

Persoonlijk had ik gehoopt iets meer te lezen over zijn bijdrage aan het ontstaan van Quantum Computing. Maar dat zal ik elders moeten zoeken.

McLuhan op de stapel

Het is interessant. Ik heb inmiddels Douglas Coupland’s biografie over Marshall McLuhan gelezen als volgende op de stapel: Marshall McLuhan: You Know Nothing of My Work!”

McLuhan was ook iemand die de brug tussen beta en alfa — techniek en cultuur — sloeg. Met sensationele consequenties.

Weten we wat Feynman van McLuhan vond?

Beide mannen waren gefascineerd door de manier waarop we de werkelijkheid waarnemen en modelleren. Een confrontatie tussen de harde, empirische wetenschap van Feynman en de speculatieve, synthetiserende geesteswetenschappen van McLuhan lijkt mij interessant.

Amazon over het McLuhan boek (Coupland style):

Marshall McLuhan: You Know Nothing of My Work! Hardcover – November 30, 2010
by Douglas Coupland (Author)
4.7 4.7 out of 5 stars (21)
3.9 on Goodreads
804 ratings
See all languages and editions

A crackling look at the philosopher whose founding ideas were at once obscure and eerily prophetic.
Marshall McLuhan, the celebrated social theorist who defined the culture of the 1960s, is remembered now primarily for the aphoristic slogan he coined to explain the emerging new world of global communication: “The medium is the message.” Half a century later, McLuhan’s predictions about the end of print culture and the rise of “electronic inter-dependence” have become a reality—in a sense, the reality—of our time.

Douglas Coupland, whose iconic novel Generation X was a “McLuhanesque” account of our culture in fictional form, has written a compact biography of the cultural critic that interprets the life and work of his subject from inside. A fellow Canadian, a master of creative sociology, a writer who supplied a defining term, Coupland is the ideal chronicler of the uncanny prophet whose vision of the global village—now known as the Internet—has come to pass in the 21st century.
Print length 224 pages
Language English
Publisher Atlas
Publication date November 30, 2010
Dimensions 0.54 x 0.09 x 0.74 inches
Next slide of product details

Hardcover
$201.10

You Earn: 200 pts Learn more
$37.14 Shipping & Import Fees Deposit to Netherlands Details

Delivery Wednesday, February 25

Deliver to Netherlands

Only 1 left in stock – order soon.

Add to cart

Buy Now

en beetje apart stond, de wetenschap die de werkelijkheid probeert te doorgronden terwijl je letterlijk niets kunt zien.

Meer over Terschelling in de mist

Meer boekrecensies

Eilandje hoppen van Terschelling naar Ameland

Laatste dag op Terschelling. We ruimen het appartement op en laden onze spullen in de auto, klaar om over te steken naar Ameland. Eilandje hoppen van Terschelling naar Ameland.

Van Terschelling naar Holwerd

Boodschappen bij Jumbo in Formerum, de enige aanzienlijke supermarkt van het eiland. We wandelen een rondje in het bos bij de Bessenschuur. Plus koffie met een pecancranberry puntje (review mode: 4 sterren). Elektronische niets-aan-de-hand muzak met Spaanse inslag op de auditieve achtergrond.

In de duinen in de buurt van de bessenschuur op terschelling

Probleemloze terugtocht naar Harlingen, afgezien van kinderachtige ergernis aan een niet opgevoed hondje dat elke vijf minuten even moet blaffen.

We rijden over de vlakte van Noord-Friesland naar Holwerd. Dachten we dat de kop van Noord-Holland vlak was, maar hier hebben ze de overtreffende trap van vlakheid. Niets; begroeiing boven 1 meter hoogte is beperkt tot de directe omgeving van de boerderijen.

De haven van Holwerd

De haven van Holwerd bestaat niet. Er is een pier aangelegd door de kwelders. Van wel een kilometer lengte, dwars door het wad. Op de kop van de pier is de aanlegsteiger van de veerboot. We zijn te vroeg en er valt hier niets te beleven, dus we rijden terug naar Holwerd dorp.

In Holwerd is het ook niet druk. Het is een dorpje dat je laat verdwalen in smalle weggetjes en dat je daarbij verwart met eenrichtingsverkeer. Tot twee keer worden we door een strenge dame in een auto gewezen op een verboden-in-te-rijden-bord. Vingertje omhoog, wijzen over haar schouder naar het verbodsbord. Die hadden we ook wel gezien, maar we proberen uit dit doolhof te ontsnappen.

kruising in de dorpje Holwerd

We wandelen uiteindelijk langs de dijk, half door de bagger, half door het gras. Als we zijn uitgewandeld rijden we de pier maar weer op. In de wachtruimte voor de veerboot is niets te doen. Er is een koffieautomaat en een snoepgoedautomaat waarmee de behoeften van de wachtende inwendige mens op minimale wijze kunnen worden verzorgd.

uitzicht over het wad bij het friese dorp holwerd

Bij de aanlegsteiger vaart een baggerscheepje heen en weer dat de haven op diepte houdt. (Ik zoek terug in ons huisje op het internet naar ‘baggerschip huren’ en je komt in een prachtige nieuwe wereld van baggertoestellen terecht, van nieuw tot tweedehands. Een rabbit-hole dat ik maar laat voor wat het is.)

Het aan boord gaan gaat hier wat losser dan op de boot naar Terschelling. Ook het van boord gaan: een beetje zoek-het-maar-uit-het-komt-wel-goed gevoel. Een enorm kraanachtig apparaat op metalen rupsbanden staat schuin voor ons. We moeten er zelf maar een beetje omheen manoeuvreren om de boot af te komen.

Ameland: groene lantaarns en pizza

Het is inmiddels donker en we rijden over de autoweg naar Hollum. Langs de weg staan lantaarnpalen die een gedempt groen licht uitstralen. Beter voor de vogels, zegt het internet.

We gaan wat eten bij het lokale restaurant. Bij het ene restaurant kies je waar de kok zijn ei in kwijt kan. Bij het andere restaurant kies je waar de kok zo weinig mogelijk aan kan verprutsen. Hier kiezen we voor het laatste: pizza. Die blijkt met de hand gemaakt, met verse groente en uitstekend van smaak.

De jongen die ons bedient houdt van praten. Hij vertelt dat Jutta goud heeft op de 1000 meter, dat je prachtig het eiland kunt rondrijden op de fiets en nog veel meer.

vakantiepark in de avond bij hollum op ameland

Zonsopgang bij de vuurtoren

Een mooie zonsopgang aan de westkant van het eiland is een kadootje. We wandelen over het strand naar de vuurtoren die in 1880 is opgericht door ‘Willem III, koning der Nederlanden enz. enz. enz.’ (zie foto).

Zonsopgang duinen Ameland westkant oranje roze licht
Vuurtoren Ameland vanuit de duinen bij zonsopgang
Vuurtoren Ameland 1880 Willem III koning der Nederlanden
Vuurtoren Ameland vanuit het bos aan de voet

De zon piekt een klein half uurtje boven de wolken uit en zet de duinen in het oranje-roze licht. Dan nemen de wolken het weer over en bedekken de komende uren het eiland in een steeds dikkere mistlaag.

Fietsen door de mist

We fietsen naar Sjoerd voor lunch (een superbe wrap rendang van jackfruit voor mij: 5 sterren).

bij strandrestaurant sjoerd op ameland

Via Buren en Nes, een overdadig toeristisch, maar nu totaal verlaten plaatsje, rijden we naar Hollum.

boompje bij de vuurtoren op ameland
bij de waddendijk bij nes op ameland

Meer over de Waddeneilanden:

Terschelling in de winter: mist, stilte en drie voetgangers

Na een halve dag vertraging zijn we dus op Terschelling beland. Het eiland voelt verlaten.

De eerste dag is het nog vreselijk koud, de dagen daarna wordt het iets warmer maar het blijft mistig, en af en toe druilerig. De Terschellingers zijn anders in de winter. Er zijn nauwelijks toeristen. De meeste winkeltjes en restaurants zijn dicht.

Strand van Hoorn op Terschelling

Gisteren wandelde ik naar West aan Zee. Het was mistig. Het zicht reikte niet verder dan honderd meter. Mijn bril beslaat, en laat zich niet drogen. Dat helpt ook niet.

In het bos ontdek ik dat Terschelling een houthakvereniging heeft. Ze leggen het gehakte hout in een keurige kring.

PLek in het bos  van houthakkersvereniging op Terschelling

Het is weekend. In het hotel zagen we wat meer toeristen arriveren. Maar ze lijken zich schuil te houden. Op weg naar West aan Zee tel ik drie voetgangers, vier fietsers en een auto.

Bushokje in de mist, bij West aan Zee op Terschelling
Strandrestaurant West aan Zee in de mist

De standtent bij West aan Zee is open in het weekend. We strijken hier neer voor lunch. Een meisje een paar tafels verder heeft een Goois accent waarmee ze heel hard over zichzelf vertelt tegen haar vriendin. Als ze buiten staan zegt de vrouw aan het tafeltje naast ons tegen haar man: ‘Tsjonge, wat een kouwe kak.’ Dat hoor je niet vaak meer: de uitdrukking ‘kouwe kak’. Maar ze heeft wel gelijk.

Ik wandel door het bos terug en maak onderweg foto’s van dingen die niet bewegen. Bomen vooral.

Omgewaaide bomen op Terschelling
Bankje in de mist op Terschelling
Heide bij West-Terschelling
Huis in licht van straanlandtaarn bij mist, in West-Terschelling

Meer over de Waddeneilanden:

Vertraagde overtocht naar Terschelling

In het noorden binden ze de schaatsen onder om door de straten te schaatsen. Dan is een laag ijzel op een koude ochtend in de winter een bijzondere belevenis. Maar als je naar Harlingen moet rijden om de boot van 10 uur naar Terschelling te nemen, wordt het een minder grappige toestand.

We verzetten de boot naar de middagdienst. We lummelen in de ochtend, onwennig door de vrijgevallen tijd, naast de ingepakte spullen.

De boot van 15.00 uur wordt naar 17.00 verschoven vanwege het al extra lage water dat door de stevige oostenwind zodanig meer uit de vaargeulen is geblazen dat de veerboot er niet meer door kan.

De haven van Harlingen
Doorkijkje langs een gebouw in de haven van Harlingen

De wind is niet alleen stevig maar ook ijzig. Een wandeling door de haven van Harlingen lijkt op de ervaring van de winter van 1978-1979.

In de tijd die we hebben weten we net het strand van Harlingen te bereiken voor we weer terug moeten. Dik ingepakte wandelaars laten hun de hond uit.

Op de boot worden we getrakteerd op een gratis warme maaltijd. Als goedmakertje voor de verschoven dienst. Ik vraag me af of zo’n rederij, net als een vliegtuigmaatschappij, een compensatieregeling heeft voor opgelopen vertragingen. Maar ik heb geen zin om op te zoeken of het zo is.

De dames aan het tafeltje naast ons klagen over de lange dag die ze hebben gehad. Ze zijn kennelijk naar het ziekenhuis geweest. Drie injecties heeft een van de dames gehad. Ze aaien onze hond terwijl ze doorkwebbelen. ‘Hij heeft twee verschillende kleuren ogen,’ en schakelen in dezelfde zin over naar kaascrackers, en de loaded fries, de hit op het menu van rederij Doeksen. Het is moeilijk te volgen hoe ze van het ene naar het andere gespreksonderwerp doorlussen. Een van de dames wordt er zelf een beetje moe van. ze laat zich languit achterover zakken en doet haar ogen dicht. ‘Even tukken.’ De andere dame gaat soep halen. Toch maar geen loaded fries.

Na anderhalf uur zie je Terschelling vlakbij liggen, op Google Maps dan, en denk je dat je er bijna bent, maar het laatste stukje duurt langer dan je denkt. Het is toch alweer een half uur later voordat je de boot af bent.

Om acht uur hebben we onze spullen naar binnen gesleept. Ik loop nog een rondje met een uitgelaten (ja ja) hond door de vrieskou. En met de camera.

doorkijkje in hotelkamer tussen badkamer en woonkamer
gallerij van hotel op terschelling
bos van west-terschelling in de avond
bos van west-terschelling in de ochtend
huis in west-terschelling in de avond
bos van west-terschelling in de ochtend

5 februari 2015 – 11 jaar later

dame leest boekbij kapper

11 jaar geleden: 5 februari 2015

Ik bladerde door oude notitieboeken. Overmorgen is het exact 11 jaar geleden dat ik dit opschreef.


5 februari 2015, 4 uur ’s ochtends. Te vroeg naar bed gegaan: 21.30 al.

Ik begin aan The Magic of Thinking Big na de laatste pagina’s van Zero to One te hebben gelezen.

The Magic of Thinking Big is een boek uit 1959. Pas toen de tunnel tussen Engeland en het continent als “Big idea for the future” werd beschreven, realiseerde ik me hoe oud het boek is. Salarissen voor verkopers variëren van $12.000 voor slecht performende tot $60.000 voor toppers. Dat zijn geen bedragen van de 21e eeuw.

Ondanks dat het boek oud is, is het nog steeds zeer leesbaar.

Van Jim Collins (Good to Great) noteer ik over Level 5 leiderschap:

  • Set up for a successor
  • Exercise humility, compelling modesty
  • Fulfill the goal to graciously leave without leaving a gap

James Altucher podcast: heb een mening en kom ervoor uit.

Van Grunberg’s blog:

The big attraction of literature, of storytelling in general, is that the reader, listener, consumer is not able to make choices. The story (or the narrative mode for that matter) functions as fate; the only way to escape fate (the narrative) is to close the book, to stop reading. In this sense storytelling is an exercise in detachment.

Fijn zo’n web van quotes.


11 jaar later:

The Magic of Thinking Big heb ik nooit meer bekeken. Zero to One wel nog een paar keer. Level 5 leiderschap bleef hangen. Altucher’s advies deed ik niet genoeg.

Die Grunberg quote over storytelling als detachment klopt nog steeds.

Fijn, zo’n oud notitieboek.