Nieuwjaar

In de nieuwjaarspolder heerst nat, koud en wind. De dunne vochtige wind kruipt door de kieren van mijn jas in mijn nek. Na tien minuten klemt mijn spijkerbroek zich klam tegen mijn bovenbenen aan.

Op deze vlakte van niets komt iemand me tegemoet. Een vreemde driehoekige vorm steekt boven de vlakte uit. Als de persoon dichterbij is gekomen zie ik dat het een vrouw is die een enorme sjaal om haar hoofd en bovenlichaam heeft geslagen. Ik groet haar, ze knikt. In haar hand een witte rozenkrans. Misschien is ze op weg naar het huis verderop. Maar als ik omkijk, loopt ze er voorbij. Waarheen? Het putje?

Een hardloopster passeert me. Ze draagt een kort jasje dat bij het rennen opwipt. Blote rug. Koud.
Langs de straat liggen stapels zwartgeblakerde dozen. Als kadavers van het vannacht afgestoken recordvuurwerk. In de berm ligt een bloederig karkas van een meerkoet. Onsmakelijk. Zelfs de hond loopt er met een bocht omheen.

Ik maak foto’s onderweg, die ik thuis onbesuist kwijtraak. Bij het importeren ruk ik ongeduldig de SD kaart te vroeg uit het slotje. Ik formatteer de kaart. Te laat zie ik dat de import nog bezig was. Geen onvergetelijk beelden kwijtgeraakt, maar wel suf.

Nieuwsbrief 28 december 2025

Hoi,
Het jaar loopt op z’n eind. De laatste weken van december zijn een goede tijd om foto’s en notities te ordenen, goede voornemens alvast in daden om te zetten. En er is tijd om met de camera door het Noord-Hollandse landschap te struinen en een slag te slaan met het uitschrijven van reisherinneringen.

Deze week op de blog: Desert Island mixtape: 27 nummers geïnspireerd door Greil Marcus
Welke 27 nummers zou je meenemen naar een onbewoond eiland? Van Ian Dury tot hedendaagse ontdekkingen, geïnspireerd door Greil Marcus’ Stranded.

Kanazawa per Shinkansen: Kenroku-en tuin en een magnetron-restaurant
600 kilometer door Japan, de beroemde tuin, en een onverwachte maaltijd bij een oude dame met een magnetron.

Wat ik las/lees: De roman Sneeuw van Orhan Pamuk. Een bijzondere roman. Over symmetrie en dingen die pas gebeuren nadat ze eerst zijn opgeschreven. Wat ik zag: Vlak bij waar ik woon: onbekend polderlandschap, een ecodorp, en een molen met een bijzondere naam.

Tot volgende week,
Niek niekdegreef.nl

Meer nieuwsbrieven hier op de site.

Sally Mann’s Creative Process: Limitation, Luck and Tenacity

Sally Mann - Art Work - On the Creative Life - book cover

“We discover who we are by being who we are and making what we make.” This raw truth, from Sally Mann’s memoirs in Art Work (subtitle: On the Creative Life), captures the unvarnished, direct, and human core of her work. Both in photography and now in writing.

The Southern Voice: No Bullshit, Just Story

Forget polished, theoretical treatises on creativity. Sally Mann’s writing has the same extraordinary, direct tone as her photography, delivered in the cadence of her Southern American accent. Storytelling without gloss: unapologetic yet warm. She tells us about the junkies who wrecked her caravan, a meeting with an Emir in Qatar, and countless failed road trips. She describes these “shitty things happening” in a way that is wildly entertaining. Stories interspersed with advice, illustrated from the happenings her own life.

The Alchemy of Limitation: Short on Time, Short on Money

Mann’s creative engine grew despite constraint. Pressed for time while raising three children, short on money and resources, she turned her lens inward and started shooting her family in her living room. Where else to go? It did not start as a grand artistic statement but a practical necessity. It became her masterpiece. She proves a vital truth: limitation doesn’t stifle creativity. It focuses it. She tells us to this principle further, reducing daily choices: eat the same thing, wear the same clothes – to conserve creative energy for the work that mattered.

The Unlikely Bedfellows: Insecurity, Luck, and Tenacity

Her process demystifies talent. She reviews her early pictures in het typical style:

These show you exactly why the gods didn’t take the trouble, at the moment, to wipe the ambrosia off their hands and slap the upstart down.

She pairs youthful courage with the inevitable necessity of insecurity.

Then there’s luck. She talks to a random man in town who turns out to be the exact person with the scarce knowledge of the wet-plate collodion process she sought. Later, she magically finds the specialist image-maker from Pixar she needed. But Mann’s point is sharper: luck is begotten by action. You have to be out there, talking to people, pushing doors, for serendipity to find you.

The Process Is the Point: Making, Failing, Weeding

Mann is a gifted writer who spits her heart onto paper, an act she sees as deeply related to photography. Both are observant, self-centered (in the necessary sense), analytical activities that require a long breath and ruthless editing, a constant weeding.

Sally Mann selected work

Her central tenet is to make a lot of work, as good as possible. She writes extensively about failed pictures, the necessity of taking many to get one good one. You only understand a work and yourself after the fact:

We can only make the work by discovering it through the process. You can make what you are. Only that.

She keeps the paraphernalia of these endeavors, the physical traces of the process that tell their own story. Her mantra is to avoid gimmicks; funny lenses are just noise. She’s looking for the pictures with the Tabasco in the Bloody Mary: the essential, potent kick.

Forget Opinions: Sincerity, Scandal, and Self-Censorship

Mann tackles the orthodoxy of public opinion head-on. She recounts the uproar over a picture like “The Three Graces Peeing”. The reaction often says more about the viewer’s own cultural fundamentalism than the art itself. Her lesson: Forget people’s opinions about your art. Your sincerity is important only to you.

This connects to a very current issue: the slide into self-censorship. She observes how, in response to perceived external fundamentalism, society can contract into its own dogma. The real danger isn’t the provocative work but the instinct to silence it, to create a Handmaid’s Tale of the mind.
She also writes with raw honesty about her own perceived cowardice, like when photographing her “black man” series. The relatable pinch that it brings to me: Why am I not braver in expressing my opinion in the work I make?

Sally Mann selected work

The Takeaway: Passion, Tenacity, and Who You Are

So, what’s the useful advice from all this? Take it easy. Don’t be too hard on yourself. You can be totally distracted with life, but that’s good for something. Stay on the bus. At some point, it will pay out in your work. Talent is real, but passion and tenacity are what get the work done. The 10,000 hours, the deliberate practice of showing up in the living room with your kids, in the caravan after the junkies, on the road trip that goes nowhere.

Start where you are. Look nearby, close to home. Keep going. And trust that one day, someone will find the beauty in what you made.

We discover who we are by being who we are and making what we make. That’s it. That’s the whole thing. A beautiful book.

Also read about: I Will be Wolf from Bertien van Manen.

Nikko: kekkō, shimenawa en een ongeduldige gids

21 maart 2023 – Nikko

Het hotel biedt geen ontbijt, maar op de eerste verdieping is een klein zitje waar we zelf filterkoffie kunnen maken. Een bejaard echtpaar helpt ons. De vrouw is vriendelijk en behulpzaam, geduldig uitleggend hoe het koffiezetapparaat werkt. De man is nors en kortaf, knikkend als we iets vragen maar verder niets zeggend.

“My son,” zegt de oude vrouw. Ze knikt naar de norse jongeman achter de receptiebalie.

We drinken koffie bij het raam. De zon licht het laatste restje winterse sneeuw op de bergtoppen op. De lucht is helder en scherp, zoals alleen op hoogte mogelijk is.

tempel in het tempelcomplex van nikko

Nikko Kekkō

De Japanners hebben een gezegde: je kunt pas zeggen dat iets kekkō (prachtig) is, nadat je Nikko hebt gezien.

We wandelen opnieuw door het park. We zijn vroeg, het is nog rustig. We zien andere dingen nu. De echte omvang van het complex vooral. Hoeveel tempels, musea, mausolea en torii er werkelijk zijn, verstopt tussen de dikke bemoste bomen en oude stenen muurtjes.

een beeld in rood bij het tempelcomplex van nikko

Het mos op de stenen is dik als een tapijt. Bomen grijpen zich met kronkelende wortels vast aan de rotsen.

Tegen het middaguur begint het druk te worden. We eten een Anpan bij een kraampje. Dat is een broodje met een zoete rodebonenpasta. Dan verlaten we het complex. Een een stroom mensen beweegt langs ons, van het station naar het tempelcomplex. Voor het overgrote deel zijn het Japanners. Hier en daar horen we Amerikaans, Frans of Duits. Maar het zijn uitzonderingen.

Kanaya Hotel History House

We bezoeken het Kanaya Hotel History House, een stukje lopen vanaf de uitgang van het tempelcomplex. Ongeveer vierhonderd jaar geleden was dit een woning voor samoerai-krijgers. In 1873 werd het omgebouwd tot Kanaya Cottage Inn, een van de eerste plekken in Japan waar buitenlanders konden logeren.

Bij de ingang wordt het ticket uit het boekje gescheurd en krijgen we een muntje in onze hand gedrukt. Om het museum te bereiken moeten we door een zaal met deftig geklede mensen die zitten te lunchen. Vreemd om door iemands lunchruimte te moeten lopen om bij een museum te komen.

Het muntje is bedoeld voor de toegangspoort, een klein mechanisch poortje, ouderwets. Het klikt open en we gaan door.

De bejaarde gids met een schema

De entree van het museum is een kale ruimte. Hier kunnen we onze schoenen uitdoen en sloffen aantrekken. Bruine plastic sloffen, veel te groot, die klepperen bij elke stap.

We zijn de enige bezoekers.

Er hangen pijltjes aan de muur die de route aangeven. Ruimte na ruimte. Het huis is nagenoeg leeg. Geen meubels, geen decoraties. Alleen houten vloeren en die typische kamerschermen die ruimtes groter of kleiner kunnen maken.

Na een minuut of vijf verschijnt er plots een bejaarde Japanse vrouw. Ze spreekt ons aan op driftige toon, in moeilijk verstaanbaar Engels. Veel gebaren. Wijzend naar ons, naar de pijltjes, naar de volgende ruimte, terug naar waar we vandaan komen. De boodschap is desalniettemin duidelijk: we mogen niet op eigen houtje rondlopen. We moeten haar volgen.

In hoog tempo worden we door de rest van het pand geleid. Ze loopt snel voor een oude vrouw. Ze wijst, zegt dingen die we niet verstaan, opent schuifdeuren en sluit ze weer. Soms blijft ze staan en wacht ongeduldig tot we hebben gekeken. Dan loopt ze alweer door.

De tuin achter het gebouw is fraai. Keurig verzorgd. Kleine boompjes, zorgvuldig gesnoeid. Een vijver met koi. Stenen paden. Het is stil hier, vredig, in schril contrast met het ongeduld van onze gids.

“Beautiful,” zeg ik.

Ze knikt. “Yes, yes. Now we go.”

En dan worden we weer op straat gezet. Ze begeleidt ons naar de uitgang, buigt kort, en verdwijnt weer het gebouw in.

Kijkje op het park bij Nikko Tamozawa Imperial Villa

Nikko Tamozawa Imperial Villa

We wandelen door naar Nikko Tomazawa Imperial Villa. Een traditionele woning uit het begin van de twintigste eeuw, gelegen in een mooi park. De villa diende als buitenverblijf voor de keizerlijke familie tijdens de eerste helft van de twintigste eeuw.

We dwalen door de lege ruimtes en het stille park. We genieten van de rust na de afgelopen dagen van stads- en toerismedrukte. Het park en de woning zijn in strakke stijl neergezet en vormen een geheel dat gebalanceerd aanvoelt.

Shimenawa: een touw als grens

We leren dat in Japan een touw aan een steen gebonden en op het pad gelegd of opgehangen een teken is voor verboden toegang. Dit heet een shimenawa, een traditioneel symbool om grenzen aan te geven.

Nikko Tamozawa Imperial Villa - shimenawa

Zo. Het is mooi geweest.

We lopen terug richting het centrum. De zon staat lager nu, de schaduwen worden langer.

Nikko is inderdaad kekkō. Maar ook een beetje bizar.

Beelden met Jizo, de rode mutsjes op de beelden

Dit is de vijfde aflevering van de serie ‘912 uur Japan’.

Lees hier de vierde aflevering.

Het Noord-Holland Grid Project: 15 jaar fotograferen door de provincie

Karavaan theater festival, Alkmaar, 2021

Het Noord-Holland Grid Project | 15 jaar systematisch door de provincie | 2009 – nu

Het project

Sinds 2009 fotografeer ik systematisch door Noord-Holland. Geen ansichtkaarten, maar het alledaagse: industrieterreinen, polders, havengebieden, nieuwbouwwijken, dorpsranden.

Het project volgt een grid: blok voor blok werk ik me door de provincie. Soms geïnspireerd, maar net zo vaak uit discipline, bij slecht weer, en zonder zin.

In de loop van december heb ik vaak weer wat tijd heb om de oplopende achterstand in het archief door te spitten en noordhollandfoto.nl aan te vullen. Werk, maar er zijn heel veel loze links op noordhollandfoto.nl die invulling kunnen krijgen.

Waarom dit project?

Noord-Holland is geen toeristisch plaatje. Het is industrie, nieuwbouw, infrastructuur. Het dagelijkse leven dat niet in reisgidsen staat.

Dit project is een poging om te documenteren wat er ís, niet wat mooi gevonden wordt. 15 jaar systematisch fotograferen, ook bij slecht weer, ook zonder inspiratie.

Het grid dwingt me overal te komen. Ook plekken waar ik anders nooit zou zijn.

Het volledige archief

→ Bekijk alle foto’s op noordhollandfoto.nl.

→ Bekijk alle artikelen die ik er op dit blog over schreef.

De projectsite bevat is mijn visuele archief, georganiseerd per locatie. Helaas lang niet compleet. Editen en op de site plaatsen kost enorm veel tijd. Ik loop misschien wel honderden blokjes achter.

Amsterdam uit het noordhollandfoto.nl grid project
Amsterdam, 2024

Wat ik tegenkom

Ik fotografeer wat ik om me heen zie. Dit project geeft dat structuur: systematisch, via een grid.

Als je omgeving lelijk is, fotografeer dan het lelijke. Dat advies kreeg Eggleston ooit. Het ongewone in het dagelijkse, de schoonheid in het gewone of lelijke. Industrieterreinen, parkeerplaatsen, volkstuintjes, nieuwbouwwijken.

Uitgeest, mesthoop, uit het noordhollandfoto.nl grid project
Uitgeest, 2022

Het proces

Op deze blog schrijf ik soms over het fotograferen zelf, het proces, wat ik tegenkom. Notities bij het project, bijvoorbeeld:


Links

Grid voorbeeld uit het noordhollandfoto.nl grid project
Den Helder, tube kleurcreme uit het noordhollandfoto.nl grid project