Huis Marseille | Fromthepolder

Deborah Turbeville in FOAM – Meesterwerken met tape en spelden

Bericht gepubliceerd op:15/06/2024

Een paar maanden geleden kocht ik Deborah Turbeville: Photocollage, waarschijnlijk het beste fotoboek van 2023. Vandaag bezocht ik de tentoonstelling van haar werk in FOAM Amsterdam, een kans om de collages met tape en spelden in het echt te zien.

Deborah Turbeville expositie FOAM Amsterdam fotocollage

Wie was Deborah Turbeville?

Deborah Turbeville (1932-2013) was een invloedrijke Amerikaanse modefotograaf, bekend om haar onconventionele en avant-gardistische stijl. Haar werk is dromerig, mysterieus, bijna surrealistisch en ambigue. Het tegenovergestelde van de glanzende, commerciële modefotografie uit haar tijd.

Turbeville begon haar carrière als moderedacteur bij Harper’s Bazaar, maar stapte over naar fotografie in de jaren zestig. Haar doorbraak kwam met een controversiële fotoserie voor Vogue in 1975, die vrouwen toonde in vervallen badhuizen, niet glamoureus, maar kwetsbaar en raadselachtig.

Deborah Turbeville modefotografie dromerig mysterieus stijl FOAM

De expositie in FOAM

FOAM heeft een hele mooie tentoonstelling samengesteld van Turbeville’s werk. Wat direct opvalt, is hoe fysiek haar collages zijn: foto’s aan elkaar geplakt met tape, vastgezet met spelden, gescheurd en opnieuw samengesteld.

Deze werkwijze, analoog, tactiel, experimenteel, staat haaks op de gepolijste digitale fotografie van vandaag. Turbeville knipte haar foto’s letterlijk uit, legde ze naast elkaar, verschoof ze, plakte ze vast. De tape en spelden zijn onderdeel van het werk, geen hulpmiddelen maar esthetische elementen.

Deborah Turbeville fotocollage detail FOAM tentoonstelling Amsterdam

Masterpieces met tape en spelden

Het fascinerendste aan de expositie is hoe ruw en onaf sommige werken eruitzien, en tegelijkertijd hoe verfijnd de composities zijn. Een collage kan bestaan uit tientallen foto’s, elk met een andere belichting, een ander perspectief, een andere toon. Maar samen vormen ze één coherent, mysterieus geheel.

Turbeville’s collages zijn niet digitaal nabewerkt. Alles wat je ziet, de overlappingen, de tape, de rafelige randen, is fysiek aanwezig in het originele werk. Dit geeft de foto’s een ambachtelijke kwaliteit die je zelden ziet in moderne fotografie.

Deborah Turbeville fotocollage met tape en spelden FOAM Amsterdam

Analoge relevantie in AI tijden

In een tijd waarin AI-gegenereerde beelden binnen seconden kunnen worden gemaakt, voelt Turbeville’s werk bijna subversief. Het is langzaam, fysiek, imperfect. Het omarmt ruis, waas en onduidelijkheid in plaats van ze weg te retoucheren.

Haar werk laat zien dat fotografie niet alleen gaat om het vastleggen van een moment, maar ook om het construeren van een gevoel, een sfeer, een wereld. De tape en spelden zijn niet alleen technische hulpmiddelen — ze zijn onderdeel van die wereld.

Bekijk ook:

Bechers in Huis Marseille: Becher to Gursky

Bericht gepubliceerd op:29/05/2018

The station is enormously crowded. Looking over heads as we descend the escalator. Maybe normal for a Saturday afternoon, maybe extra busy because of the beautiful weather.

We take the streetcar to avoid the crowds in Damrak. At the Keizersgracht, we leave the streetcar, and I walk the wrong way, as it is pre-programmed towards FOAM, but for Huis Marseille, we must of course go the other way.

At Huis Marseille we are overtaken by three people who are busily discussing their way into the museum before us. One of them turns out to be the speaker for a lecture at Huis Marseille that afternoon: Stefan Gronert. He wrote The Düsseldorf School of Photography.

stefan gronert - the dusseldorf school of photography cover

But we haven’t come for the lecture (which is held in an overly warm room on the second floor of the House). In the halls hang the works of the Bechers’ students – in the room near the reception, several works by the Bechers themselves. The down-to-earth documentary style appeals to me very much, but I find the larger formats of students such as Gursky and Struth even more telling, with their overwhelming detail.

The Bechers’ new business acumen, with its almost scientific slant, has been an inspiration for the younger generation of photographers hanging here. The industrial landscapes of Gursky and the church interiors of Struth: vacation photo of church attendance on steroids, Ruff with experimental night shots, library landscapes of Candida Höfer, Hütte’s empty cityscapes and landscapes portraying a lonely civilization. I find the works of the younger (I think) generation Sasse, Nieweg and Clement less powerful.

We walk back through the city. At the Athenaeum, we go inside, but the excess is overwhelming, back along the Jordaan and another terrace.