Nikko: Opzettelijke onvolkomenheid

20 maart 2023 Nikko

De naam Nikko deed me denken aan speelgoedautootjes. Kleine rode racewagens die over de keukenvloer scheurden. Maar Nikko Toys blijkt een bedrijf in Hong Kong te zijn, totaal ongerelateerd aan Nikko, het stadje een uur boven Tokyo, bekend om zijn historische tempelcomplex en UNESCO werelderfgoed.

Treintickets naar Nikko

We nemen de metro naar Kita-Senju station. Hier willen we tickets naar Nikko kopen, en lopen we tegen de complexiteit van het Japanse treinennetwerk aan. Het probleem is dat er verschillende exploitanten zijn, net als in Nederland. Maar in Japan heeft elk treinbedrijf zijn eigen systeem van tickets, stoelreserveringen websites en tarieven. JR East, Tobu Railways, Keisei Electric Railway.

Uitzicht over de rivier bij Nikko

We staan voor een ticketmachine bij het Tobu Railways loket. De Limited Express naar Nikko vertrekt over twintig minuten. Moeten we reserveren, kunnen we gewoon instappen? Het ticket lijkt niet het hele traject te dekken. Er zijn meerdere Nikkō stations, wij moeten naar Tōbu-nikkō. Moet je eerst een basisticket kopen en dan een Express-supplement, of is het een gecombineerd ticket? Een vriendelijke Japanse man ziet ons worstelen en legt iets uit dat we niet begrijpen. We kopen tickets. We denken dat het de juiste zijn. We stappen in de Limited Express.

Als we het Tōbu-nikkō station verlaten en onze tickets door de poortjes halen, beseffen we dat er toch iets niet klopt. De machine piept, maar laat ons door. We moeten iets verkeerd hebben gedaan. Ik denk dat we technisch gezien hebben zwartgereden tussen Imaichi Station en Tōbu-nikkō Station. Maar niemand houdt ons tegen. Ook de Japanners moeten het systeem zo absurd complex vinden dat ze niet van buitenlanders verwachten dat ze het snappen. Later lezen we dat buitenlanders dit voortdurend verkeerd doen. Het systeem is niet gemaakt voor toeristen. Het is gemaakt voor mensen die hier wonen, die de nuances kennen, die weten welk bedrijf welke lijn exploiteert en hoe de tarieven werken.

Dan is de OV-chipkaart in Nederland simpel. Aan de andere kant: de Japanse treinen rijden altijd. En op tijd.

550 meter hoogte

We verlaten het station en kijken omhoog. Bergen. Sneeuw op de toppen. Een frisse wind die anders aanvoelt dan de warme stadslucht in Tokyo. Een bordje vertelt ons dat we hier op 550 meter hoogte zitten. Dat hadden we ons nog niet gerealiseerd. En de lucht voelt helder als berglucht.

We lopen naar ons hotel, een vreemd smal gebouw met een sleets uiterlijk. De Japanse jongeman achter de balie is nors. Hij spreekt nauwelijks, en al helemaal geen Engels. We geven hem onze namen. We krijgen een sleutel. Geen uitleg. Kamer zoveel, derde verdieping. We wurmen ons in het kleine liftje. De voorzieningen in de kamer zijn karig. Een futon op een verhoging in de vloer. Een kleine tafel. Een kast. De gedeelde badkamer is in de hal. De inrichting is traditioneel Japans. Tatami matten. Schuifdeuren van rijstpapier. Een laag raam dat uitkijkt over het dorp en de bergen, met nog hier en daar een besneeuwde top.

Traditionele hotelkamer in Nikkom met tatami en futons

Het tempelcomplex

We wandelen naar het toeristencentrum even verderop. We vragen om een kaartje van de omgeving en het tempelcomplex. De dame vraagt of we de tempels in het complex willen bezoeken. Ze wijst ons op een all-in-one ticket. Dat is voor twee dagen aanzienlijk voordeliger als je van plan bent meerdere bezienswaardigheden te bezoeken. We krijgen een ticketboekje op A6 formaat. Op elke pagina een ticket voor een bezienswaardigheid, die er de komende dagen uitgescheurd zullen worden.

Even verderop aan dezelfde straat strijken we neer bij klein restaurant in het voorhuis van een bejaard echtpaar. De man kookt. De vrouw bedient. Ze spreken geen Engels, maar wijzen naar foto’s op de menukaart. We bestellen iets dat op de kaart een Japanse galette wordt genoemd, een soort pannenkoek gevuld met groente en vis. De oude vrouw brengt ons groene thee zonder dat we erom hebben gevraagd.

De heilige Shinkyo brug

We wandelen naar het tempelcomplex. We passeren de Shinkyo brug, de heilige brug, rood geschilderd, overspannend de Daiya rivier. In 1999 werd de brug tot UNESCO werelderfgoed uitgeroepen, samen met de tempels en heiligdommen op de heuvel. De brug is oorspronkelijk gebouwd in de achtste eeuw; de huidige versie dateert uit 1636. Volgens de legende werd de brug gecreëerd door twee gigantische slangen die hun lichamen over de rivier wikkelden zodat de boeddhistische monnik Shōdō Shōnin kon oversteken.

Nu kun je er overheen lopen voor iets van 300 yen. Of je loopt gewoon over de moderne brug ernaast, gratis.

 Shinkyo brug, de heilige brug, bij Nikko

Tempels, poorten, goud

Het park op de heuvel is groot en indrukwekkend. Overal zijn tempels, poorten, tuinen, heiligdommen. Sommige zijn bescheiden, kleine houten structuren tussen de bomen. Andere zijn overdadig, bedekt met gouden versieringen en ingewikkelde houtsnijwerk.

De Yōmeimon poort is het meest opvallend. Twaalf meter hoog, bedekt met meer dan vijfhonderd sculpturen van draken, leeuwen, bloemen en mythologische figuren. Elk detail is beschilderd in felle kleuren. Het is te veel om in één keer te zien.

Bemoste tuin met schilderachtig riviertje in het tempelcomplex van Nikko

Een Japanse gids vertelt een groep toeristen dat de poort opzettelijk één omgekeerd geplaatste sculptuur bevat, een bescheiden onvolkomenheid om de goden niet te beledigen. Perfectie is alleen voor goden, niet voor mensen.

We lopen verder. In een klein museum zien we voorwerpen uit de Tokugawa periode: zwaarden, schilden, rituele maskers, kimono’s. Een bordje legt uit dat Nikko de rustplaats is van Tokugawa Ieyasu, de eerste shogun van het Tokugawa shogunaat. Hij stierf in 1616. Zijn graf ligt hier, op deze heuvel, omringd door deze tempels.

In het tempelcomplex van Nikko
Tempel in het tempelcomplex van Nikko

Het is indrukwekkend. Een overweldigende concentratie van visuele attracties.

We wandelen terug naar het hotel. Het begint al licht te schemeren en de temperatuur is gedaald. De bergen zijn scherp fotogeniek afgetekend tegen de avondlucht.

De norse jongeman achter de balie zegt nog steeds niets. We halen onze sleutel op. Het nauwe liftje weer in naar onze kamer.

De futon ligt al uitgerold op de tatami. Iemand is binnen geweest. Er liggen twee verse handdoeken op het bed. We schuiven de rijstpapieren deur open en kijken naar buiten terwijl we een biertje drinken. Op het kruispunt onder ons beweegt het verkeer in staccato langs de stoplichten.

uitzicht vanuit een hotelkamer in Nikko op de weg langs het hotel
De gang in een japans hotel in Nikko

Dit is de vierde aflevering van de serie ‘912 uur Japan’.

Lees hier de derde aflevering.

Het Noord-Holland Grid Project: 15 jaar fotograferen door de provincie

Karavaan theater festival, Alkmaar, 2021

Het Noord-Holland Grid Project | 15 jaar systematisch door de provincie | 2009 – nu

Het project

Sinds 2009 fotografeer ik systematisch door Noord-Holland. Geen ansichtkaarten, maar het alledaagse: industrieterreinen, polders, havengebieden, nieuwbouwwijken, dorpsranden.

Het project volgt een grid: blok voor blok werk ik me door de provincie. Soms geïnspireerd, maar net zo vaak uit discipline, bij slecht weer, en zonder zin.

In de loop van december heb ik vaak weer wat tijd heb om de oplopende achterstand in het archief door te spitten en noordhollandfoto.nl aan te vullen. Werk, maar er zijn heel veel loze links op noordhollandfoto.nl die invulling kunnen krijgen.

Waarom dit project?

Noord-Holland is geen toeristisch plaatje. Het is industrie, nieuwbouw, infrastructuur. Het dagelijkse leven dat niet in reisgidsen staat.

Dit project is een poging om te documenteren wat er ís, niet wat mooi gevonden wordt. 15 jaar systematisch fotograferen, ook bij slecht weer, ook zonder inspiratie.

Het grid dwingt me overal te komen. Ook plekken waar ik anders nooit zou zijn.

Het volledige archief

→ Bekijk alle foto’s op noordhollandfoto.nl.

→ Bekijk alle artikelen die ik er op dit blog over schreef.

De projectsite bevat is mijn visuele archief, georganiseerd per locatie. Helaas lang niet compleet. Editen en op de site plaatsen kost enorm veel tijd. Ik loop misschien wel honderden blokjes achter.

Amsterdam uit het noordhollandfoto.nl grid project
Amsterdam, 2024

Wat ik tegenkom

Ik fotografeer wat ik om me heen zie. Dit project geeft dat structuur: systematisch, via een grid.

Als je omgeving lelijk is, fotografeer dan het lelijke. Dat advies kreeg Eggleston ooit. Het ongewone in het dagelijkse, de schoonheid in het gewone of lelijke. Industrieterreinen, parkeerplaatsen, volkstuintjes, nieuwbouwwijken.

Uitgeest, mesthoop, uit het noordhollandfoto.nl grid project
Uitgeest, 2022

Het proces

Op deze blog schrijf ik soms over het fotograferen zelf, het proces, wat ik tegenkom. Notities bij het project, bijvoorbeeld:


Links

Grid voorbeeld uit het noordhollandfoto.nl grid project
Den Helder, tube kleurcreme uit het noordhollandfoto.nl grid project

My Brain on Pixel Space and Boring Rules

Sometimes my brain independently interviews itself on certain topics. This time, a background process researches what I think about photography as an artistic medium. I managed to grab it by the tail.

Will AI Kill Photography?

Do you think AI will, at some point, become better at taking pictures than humans, and photography will be dead?

I am not afraid of what will happen. Stronger, there will be a point in time when AI will be better at creating a particular kind of picture. But that is not as disastrous as photographers think it is.

  1. The current capabilities of AI are vastly overrated. AI is still an aggregation of what is out there. There is no invention, no novelty. Will there ever be surprising novelty? Maybe. But would you be interested in it? I doubt it. For advertising, as illustration, but as art, that surprises and moves. I doubt it.

But suppose AI becomes better than us at taking pictures:

  1. Keep making pictures anyway. People are still playing chess. It’s the process, dude. I guess each of us needs to consider why we are taking pictures in the first place. Do you really want to leave such an important activity to an AI?
  2. It is our challenge to find something that AI can not do better than we can. It is our challenge to find something no one can do better than you, in general, as makers. AI capabilities would be a fantastic challenge to human creativity. We should embrace that challenge rather than be afraid of it.

Will things change? Yes. But we should not react with the same Luddite arguments as photographers did when digital photography emerged.

david hockney - collage of cropped photos

On Cropping and Creative Freedom

Something different: Do you crop your pictures?

Uninteresting question, and you will see why. Yes. I crop whenever I want to remove things from the picture I don’t like. I am not religious about cropping. Or applying whatever modification to the picture, in fact. If someone can make a lovely image from a photo by cropping everything except a single pixel, I am totally ok with that. Or when someone glues 273 images together to create a great picture, it’s totally fine.

Really, I am fearful of orthodoxies. You must… use 28mm for real street, apply golden rules, only photography at dawn/sunset/hard light/…, shoot from the hip/viewfinder, use layers/deadpan/… in your pictures, never crop, never pose, … Screw all that. Wolfgang Tilmans blew up low-res images to great pictures. David Hockney cut and glued images to create fabulous artworks. Even Elliott Erwitt cropped the hell out of his photos.

I don’t want to limit my creativity by any such orthodoxy.

The Finite Space of All Images

My brain is researching the creative border. On that … Lately, I was also thinking about the limited pixel space we operate in. Say our images are 1000 by 1000 pixels, that is 1 million pixels, but the size does not really matter. It could be a million by a million, that is not the point. Each pixel in the one-million-pixel space can have 256 different color values (or 16000; again, the exact number does not matter). Then the total number of possible pictures is 256^1000000 (256 to the power of 1000000). That is a lot, but it is a finite number of pictures. Think about that.

These pictures include everything we can photograph around us, at any moment in time. Everything we see today, tomorrow, any picture we take fits in that space. And anything that happened in the past. A portrait of Napoleon, the building of the pyramids, a Neanderthal, a dinosaur, the Earth being hit by a giant meteor, everything.

I am only orthodox about trying not to be orthodox.

Uit discipline

3/12/2022

Uit mijn aantekeningenboekje voor deze dag.

For the record: foto’s gemaakt in Badhoevedorp en Sloten voor een paar blokjes van het Noord-Holland project. Uit discipline meer dan zin of inspiratie, want het was koud en er stond een ijzige wind.

Eerst langs Van Beek Art Supplies. Fijne winkel, met specialistische spullen waarvan je het bestaan niet eens vermoedde. Gespecialiseerd papier, zeefdrukspullen, lange muren met verf- en inktvariaties, penselen, potloden, stiften. Ik zie een hake brush en speedball hand-baren.

Later hoor ik in een podcast dat er 100.000 beroepskunstenaars zijn in Nederland. Als je daar de hobbyisten bij optelt, snap ik de markt voor deze winkel.

Weekend van foto’s maken

29/11/2022

Vrijdag. IJmuiden.

Ik parkeer aan de noordkant van de zeesluizen en wandel fotograferend naar de overkant van het kanaal. Ik passeer de bewakers, die erop toezien dat geen auto’s van onbevoegden het bouwterrein van de sluizen oprijden. Schepen in de sluizen, schrijf ik nutteloos in mijn notitieboekje. En: De bewaker verveelt zich. Hangt in stoeltje bij slagboom.

Ik loop naar het puntje van de terminalkade, de kop van de haven, naar het nabijgelegen gelijknamige Fish & Chips restaurant.

Een klein autootje stopt naast me. Een grote vent met opgeschoren haar, in een wit pak met opgestroopte mouwen wurmt zich uit het autootje. Zijn armen zijn dik betatoeëerd. Hij helpt een dame in een witte bruidsjurk uit de auto. Aan de andere kant stapt een man uit met twee fotocamera’s over zijn schouder.

Ik maak een foto van het bruidspaar. De fotograaf draait zich woedend om.

‘Laat hem die foto wissen,’ zegt hij tegen de vent in het witte pak.

De bruidegom kijkt me aan, knipoogt en loopt door.

Het wordt snel donker.

Zaterdag. Oosthuizen.

Ik loop door het dorp richting het IJsselmeer. Het licht is laag en heeft een warme kleur, maar geen kracht. In Etersheim passeer ik het schooltje van Dik Trom. Cornelis Johannes Kieviet, schrijver van Dik Trom-boeken was hier hoofd van de school, lees ik op mijn telefoon.

Langs het IJsselmeer wordt de dijk verstevigd. Ik loop een stuk achter een man aan, die zijn hondje op dit bouwterrein uitlaat.

Langs de Etersheimer Braakmolen, ploeterend door de soppige weilanden, terug naar Oosthuizen.

Zondag. Bergen aan Zee.

Saaie dag, weinig licht. Geen idee of ik een goede foto heb gemaakt. Waarschijnlijk dus niet.

IJmuiden foto’s

Oosthuizen foto’s

Bergen aan Zee foto’s