Lijstjes #2: mijn non-fictieboeken van 2025

Ook dit lijstje van de beste non-fictieboeken die ik in 2025 las in willekeurige volgorde.

Sally Mann – Art Work

Een biografie die in tegenstelling tot wat de titel zou kunnen suggereren vooral een zeer levendig boek over het leven van de fotografe. De levenslessen komen mee maar overheersen niet.

Oliver Burkeman – 4000 weeks

non-ficteboeken 2025: Book cover four thousand weeks by Oliver Burkeman

Relax en keep going. Een relativerende aanpak voor een betekenisvol en productief leven zonder de stress.

John Gray – Straw Dogs

De mens is ook slechts een dier. Vooruitgang is een illusie. Geef je over aan de momenten die nooit meer terugkomen.

Werner Herzog – De Toekomst van de waarheid

Vermakelijk boek met een afdronk die zwaarder lijkt dan hij wordt opgediend. Wat ons helpt om door onzekerheid te navigeren: studie, veel lezen, wandelen. Het zoeken naar de waarheid blijft een essentiële, existentiële zoektocht.

Steven Pressfield – The War of Art

Klassieker over het overkomen van de Resistance en het maken van werk.
Gelezen als luisterboek.

Hetty Saunders – The House of Sky

Mooie biografie over de bijzondere man J.A. Baker, die bekend werd als schrijver een uniek boek.

Douglas Coupland – Bit Rot

Herlezen. Nog steeds poepgoed.

23 maart 2023: Kanazawa’s tuinen, het kasteel en lunch bij Omicho

23 maart 2023 Kanazawa

Bij Ishikawamon Coffee, waar we gisteravond dineerden, ontbijten we bij de ontzettend aardige oude dame. Het ontbijt is eenvoudig, maar prima.

Straat in Kanazawa

De Nagamachi wijk en de tuinen

We wandelen naar Nagamachi, de voormalige wijk van de samoerai van de Maeda-clan. Nu staan er nog oude houten woningen, sommige zo goed als origineel. De sfeer is rustig, misschien wel dankzij het zwaarbewolkte weer dat regen dreigt. We bekijken een paar traditionele huizen met mooie tuinen. Ik vergeet helaas de namen van de woningen op te schrijven.

Tuin bij traditionele villa in de samurai wijk in Kanazawa

We eten en drinken iets bij een gezellige gelegenheid met de grappige naam Moron Cafe. Ik probeer op te zoeken of dat iets speciaal betekent in het Japans, maar ik kom tot de conclusie dat het dezelfde betekenis heeft als in het Engels.

Het kasteel van Kanazawa, Gyikusen-inmaru en tuinen

We wandelen door naar het Kasteel van Kanazawa via Gyokusen-inmaru Garden, een historische tuin aan de voet van het kasteel. De tuin is heel fraai aangelegd, heel strak. Het doet een beetje surrealistisch aan. Ik probeer de toeristen buiten de foto te houden en dan lijkt het wel een landschap als in een model-treinbaan.

Uitzicht over Gyokusen-inmaru Garden

Op een enorme heuvel midden in de stad is een kasteel met tuinen gerestaureerd: Kanazawa Castle Park. We bezoeken een van de enorme houten gebouwen die volledig opnieuw zijn opgebouwd, op traditionele manier. Dat wil zeggen met enorme balken en houten wiggen en spieën, zonder gebruik van enig metaal.

Terrein om het Kanazawa kasteel

Via de tuinen van het kasteel lopen we naar de vismarkt van Kanazawa, Omicho. De markt is een grote overdekte ruimte met verschillende steegjes, waar veel viswinkels zijn samengebracht. De vis wordt meest ter plekke gegeten. We lunchen in een van de sushi-restaurants in de markt. Er is nog net een plekje voor twee personen aan de bar waar de koks ter plekke de gerechten staan klaar te maken. Met eerbiedig-spottende blikken volgen de Japanners ons gepriegel met de stokjes om de gladde rauwe vis in bedwang te krijgen.

Kok bereid vis in Omicho vismarkt in Kanazawa
Omicho vismarkt in Kanazawa

Tenslotte bezoeken we een traditionele villa. Ook deze is omringd is door een onwaarschijnlijk mooie tuin waar we doorheen dwalen. Het begint te regenen en de belletjes langs de afvoer van de daken beginnen te tingelen.

We dwalen nog even door de stad, maar de regen wordt heviger en zoeken relatief vroeg ons appartementje weer op.

Japanse dames in traditionele kimono;s in Kanazawa

Dit is de zesde aflevering van de serie ‘912 uur Japan’.

Lees hier de vorige aflevering.

Nieuwjaar

In de nieuwjaarspolder heerst nat, koud en wind. De dunne vochtige wind kruipt door de kieren van mijn jas in mijn nek. Na tien minuten klemt mijn spijkerbroek zich klam tegen mijn bovenbenen aan.

Op deze vlakte van niets komt iemand me tegemoet. Een vreemde driehoekige vorm steekt boven de vlakte uit. Als de persoon dichterbij is gekomen zie ik dat het een vrouw is die een enorme sjaal om haar hoofd en bovenlichaam heeft geslagen. Ik groet haar, ze knikt. In haar hand een witte rozenkrans. Misschien is ze op weg naar het huis verderop. Maar als ik omkijk, loopt ze er voorbij. Waarheen? Het putje?

Een hardloopster passeert me. Ze draagt een kort jasje dat bij het rennen opwipt. Blote rug. Koud.
Langs de straat liggen stapels zwartgeblakerde dozen. Als kadavers van het vannacht afgestoken recordvuurwerk. In de berm ligt een bloederig karkas van een meerkoet. Onsmakelijk. Zelfs de hond loopt er met een bocht omheen.

Ik maak foto’s onderweg, die ik thuis onbesuist kwijtraak. Bij het importeren ruk ik ongeduldig de SD kaart te vroeg uit het slotje. Ik formatteer de kaart. Te laat zie ik dat de import nog bezig was. Geen onvergetelijk beelden kwijtgeraakt, maar wel suf.

Nieuwsbrief 28 december 2025

Hoi,
Het jaar loopt op z’n eind. De laatste weken van december zijn een goede tijd om foto’s en notities te ordenen, goede voornemens alvast in daden om te zetten. En er is tijd om met de camera door het Noord-Hollandse landschap te struinen en een slag te slaan met het uitschrijven van reisherinneringen.

Deze week op de blog: Desert Island mixtape: 27 nummers geïnspireerd door Greil Marcus
Welke 27 nummers zou je meenemen naar een onbewoond eiland? Van Ian Dury tot hedendaagse ontdekkingen, geïnspireerd door Greil Marcus’ Stranded.

Kanazawa per Shinkansen: Kenroku-en tuin en een magnetron-restaurant
600 kilometer door Japan, de beroemde tuin, en een onverwachte maaltijd bij een oude dame met een magnetron.

Wat ik las/lees: De roman Sneeuw van Orhan Pamuk. Een bijzondere roman. Over symmetrie en dingen die pas gebeuren nadat ze eerst zijn opgeschreven. Wat ik zag: Vlak bij waar ik woon: onbekend polderlandschap, een ecodorp, en een molen met een bijzondere naam.

Tot volgende week,
Niek niekdegreef.nl

Meer nieuwsbrieven hier op de site.

Sally Mann’s Creative Process: Limitation, Luck and Tenacity

Sally Mann - Art Work - On the Creative Life - book cover

“We discover who we are by being who we are and making what we make.” This raw truth, from Sally Mann’s memoirs in Art Work (subtitle: On the Creative Life), captures the unvarnished, direct, and human core of her work. Both in photography and now in writing.

The Southern Voice: No Bullshit, Just Story

Forget polished, theoretical treatises on creativity. Sally Mann’s writing has the same extraordinary, direct tone as her photography, delivered in the cadence of her Southern American accent. Storytelling without gloss: unapologetic yet warm. She tells us about the junkies who wrecked her caravan, a meeting with an Emir in Qatar, and countless failed road trips. She describes these “shitty things happening” in a way that is wildly entertaining. Stories interspersed with advice, illustrated from the happenings her own life.

The Alchemy of Limitation: Short on Time, Short on Money

Mann’s creative engine grew despite constraint. Pressed for time while raising three children, short on money and resources, she turned her lens inward and started shooting her family in her living room. Where else to go? It did not start as a grand artistic statement but a practical necessity. It became her masterpiece. She proves a vital truth: limitation doesn’t stifle creativity. It focuses it. She tells us to this principle further, reducing daily choices: eat the same thing, wear the same clothes – to conserve creative energy for the work that mattered.

The Unlikely Bedfellows: Insecurity, Luck, and Tenacity

Her process demystifies talent. She reviews her early pictures in het typical style:

These show you exactly why the gods didn’t take the trouble, at the moment, to wipe the ambrosia off their hands and slap the upstart down.

She pairs youthful courage with the inevitable necessity of insecurity.

Then there’s luck. She talks to a random man in town who turns out to be the exact person with the scarce knowledge of the wet-plate collodion process she sought. Later, she magically finds the specialist image-maker from Pixar she needed. But Mann’s point is sharper: luck is begotten by action. You have to be out there, talking to people, pushing doors, for serendipity to find you.

The Process Is the Point: Making, Failing, Weeding

Mann is a gifted writer who spits her heart onto paper, an act she sees as deeply related to photography. Both are observant, self-centered (in the necessary sense), analytical activities that require a long breath and ruthless editing, a constant weeding.

Sally Mann selected work

Her central tenet is to make a lot of work, as good as possible. She writes extensively about failed pictures, the necessity of taking many to get one good one. You only understand a work and yourself after the fact:

We can only make the work by discovering it through the process. You can make what you are. Only that.

She keeps the paraphernalia of these endeavors, the physical traces of the process that tell their own story. Her mantra is to avoid gimmicks; funny lenses are just noise. She’s looking for the pictures with the Tabasco in the Bloody Mary: the essential, potent kick.

Forget Opinions: Sincerity, Scandal, and Self-Censorship

Mann tackles the orthodoxy of public opinion head-on. She recounts the uproar over a picture like “The Three Graces Peeing”. The reaction often says more about the viewer’s own cultural fundamentalism than the art itself. Her lesson: Forget people’s opinions about your art. Your sincerity is important only to you.

This connects to a very current issue: the slide into self-censorship. She observes how, in response to perceived external fundamentalism, society can contract into its own dogma. The real danger isn’t the provocative work but the instinct to silence it, to create a Handmaid’s Tale of the mind.
She also writes with raw honesty about her own perceived cowardice, like when photographing her “black man” series. The relatable pinch that it brings to me: Why am I not braver in expressing my opinion in the work I make?

Sally Mann selected work

The Takeaway: Passion, Tenacity, and Who You Are

So, what’s the useful advice from all this? Take it easy. Don’t be too hard on yourself. You can be totally distracted with life, but that’s good for something. Stay on the bus. At some point, it will pay out in your work. Talent is real, but passion and tenacity are what get the work done. The 10,000 hours, the deliberate practice of showing up in the living room with your kids, in the caravan after the junkies, on the road trip that goes nowhere.

Start where you are. Look nearby, close to home. Keep going. And trust that one day, someone will find the beauty in what you made.

We discover who we are by being who we are and making what we make. That’s it. That’s the whole thing. A beautiful book.

Also read about: I Will be Wolf from Bertien van Manen.